Bijna elk konijn ondergaat in zijn leven wel een operatie. Of jouw konijn nou gecastreerd moet worden, de tanden moeten worden bijgeslepen of verwijderd of het is een spoed operatie in verband met ziekte, je wil jouw konijn op zo een moment de beste zorg geven die mogelijk is. In dit artikel hebben wij alles op een rijtje gezet waar je aan moet denken, en wat je in huis moet halen.

 

Dierenarts

 

In de opleiding tot dierenarts komen konijnen maar heel minimaal aan bod. Na de opleiding is het aan de dierenarts zelf of ze zich nog laten bijscholen op konijnengebied. Ga je dus naar de dierenarts bij jouw om de hoek heb je de kans dat hij werkt naar aanleiding van kennis die 20 jaar geleden actueel was. En geloof mij, in 20 jaar is er op konijnengebied echt ontzettend veel veranderd.

Ons advies is om echt op zoek te gaan naar een dierenarts die “iets met konijnen heeft”. Dat klinkt makkelijk, maar wij hebben er zelfs een heel artikel over geschreven, dat is hier te vinden. Het komt er op neer dat je op zoek moet gaan naar een dierenarts die regelmatig bijscholing volgt en op de hoogte is van de laatste ontwikkelingen op konijnengebied. Dan weet je zeker dat jouw konijn in goede handen is tijdens de operatie.

Op ons forum is een lijst te vinden van dierenartsen die volgens onze forumleden konijnkundig zijn.

 

De operatie plannen

 

Soms heb je geen keuze, maar als het kan, probeer de operatie dan gunstig te plannen. Er zijn een aantal operaties die gewoon in te plannen zijn. Denk dan aan een castratie of een afspraak voor het bijwerken van het gebit. Voor dat soort operaties kun je een afspraak maken op het moment dat voor jou en je konijn het meest ideaal is. Bij spoedoperaties is dat niet mogelijk, dan is het helaas niet anders.

Buitenkonijnen moeten na de operatie enkele dagen binnen zitten. Dus als je de keuze hebt is het het meest handig om deze operatie dan tussen half mei en half september uit te laten voeren, zodat je niet zit met de wintervacht en grote temperatuurverschillen. Probeer wel te voorkomen dat de operatie op een warme dag valt of tijdens een hittegolf. Op dagen dat de temperatuur boven de 25 graden is, is het voor konijnen erg warm en kun je ze beter niet te veel stress bezorgen.

Zorg er ook voor dat je de dagen na de operatie thuis bent en voor jouw konijn kan zorgen. Nou denk je misschien, ik plan de operatie op vrijdag, zodat ik in het weekend voor mijn konijn kan zorgen. Dat kan, maar realiseer je wel dat er een redelijke kans is dat je dan in het weekend naar de spoeddienst toe moet. Als je dat niet erg vind en de extra consultkosten wel wil betalen, plan dan wel de operatie voor een weekend dat jouw eigen dierenarts of een andere konijnkundige dierenarts dienst heeft.  Heb je dat er niet voor over? Plan de operatie dan in een vakantie of neem enkele dagen vrij om voor jouw konijn te zorgen.

 

Vervoer

 

Je kan jouw konijn het beste vervoeren in een katten vervoersmand. Daarin zitten ze veilig en ze kunnen zich er niet uit knagen. Er zijn verschillende modellen en formaten te koop.  In dit artikel staat uitgelegd waar je op moet letten en hoe je jouw konijn het best kan vervoeren.

Konijnen mogen voor een operatie niet nuchter zijn. Het is juist van belang dat ze goed eten zodat de darmen blijven werken. Stop ze dus voor de operatie gerust nog wat lekkers toe. Stop een plukje (kruidenhooi) in de reismand, wat brokjes en wat lekkere soorten groenvoer.

Moet je langer reizen met jouw konijn, zorg er dan voor dat je in ieder geval een bakje water, hooi en wat groenvoer dat hij gewend is bij hebt.

Na de operatie kun je de reismand het beste vullen met handdoeken, omdat hooi en stro kunnen prikken in de wond. Konijnen hebben na narcose vaak moeite om hun lichaamstemperatuur goed op peil te houden. Stop er daarom een lekkere warme snugglesafe in. Dat is een knaag-proof schijf die je in de magnetron opwarmt en wel 10 uur warm blijft. Een onmisbaar artikel voor een konijn dat ziek of geopereerd is.

In het artikel over vervoer lees je ook waar je extra rekening mee moet houden als je jouw konijn gaat vervoeren op warme dagen (warmer dan 25 graden) of juist koude dagen.

 

Survivalpakket

 

Per dierenarts is het verschillend hoe het werkt als je jouw konijn brengt voor een operatie. Mijn ervaring is dat je als je aankomt meld bij de balie en dan zelf even mee mag lopen om jouw konijn in een hokje te zetten. Het kan ook zijn dat de assistente dat doet. Daar wacht jouw konijn dan tot het tijd is voor de operatie.

Omdat er soms nog best een tijdje kan zitten tussen het moment dat je je konijn brengt en het moment dat je konijn daadwerkelijk geopereerd wordt, zorg ik altijd dat ik een “survival pakket” mee geef.  Ik neem een tasje mee met daarin wat van de brokjes die ze thuis krijgen, het favoriete (kruiden) hooi, wat gedroogde kruiden en wat groenvoer wat ze gewend zijn. Zo hebben ze nog lekker wat te knabbelen terwijl ze op de operatie wachten. Nuchter zijn mag een konijn nooit, omdat je dan het risico loopt dat de darmen stil vallen, en die zijn dan heel moeilijk weer op gang te krijgen.

Ook na de operatie is het survivalpakket handig, omdat zodra jouw konijn trek krijgt hij dan gelijk aan zijn bekende voedsel kan beginnen. Hoe sneller hij weer eet en drinkt, hoe sneller de keutels weer komen en alles weer normaal werkt.

 

Samen met een maatje

 

Afhankelijk van het soort operatie en het karakter van het konijn, kan het fijn zijn om jouw konijn niet alleen naar de dierenarts te brengen. Denk je dat het meerwaarde heeft voor jouw konijn dat zijn maatje er bij is? Overleg dit dan met de dierenarts. Hoewel het voordelen kan hebben voor het herstel van jouw konijn, is het voor de dierenarts soms wel wat lastiger te zien wie er heeft gegeten en gekeuteld. Elke dierenarts staat hier weer anders tegenover, maar denk je dat het voor jouw konijn zal helpen, breng het dan gewoon ter sprake.

 

De narcose

 

Dan komt het, de narcose. Voor veel konijnenbaasjes is dit hét stresspunt van de hele operatie. Hoewel er tegenwoordig hele veilige (gas)narcosemiddelen zijn, is het, zeker voor een konijn dat ziek een operatie in gaat, toch altijd een risico. Dat risico zit hem niet zo zeer in de narcose zelf, maar meer in het goed wakker worden. 

Na de narcose hebben konijnen moeite om de temperatuur te regelen en kan het soms moeilijk zijn om de spijsvertering goed op gang te krijgen. De meeste konijnen die overlijden door een operatie, overlijden dus pas na afloop omdat het herstel na de narcose niet goed ging.

Bij een ingreep waarbij jouw konijn gezond de narcose in ging, bijvoorbeeld een castratie, is dit risico heel minimaal. Heeft jouw konijn echter een darmoperatie nodig, of is hij door tand- en kiesproblemen al erg verzwakt, dan is het risico gelijk een stuk groter. Dit is dan ook precies de reden dat wij aanraden naar een konijnkundige dierenarts te gaan. Die kan op tijd ingrijpen en darmstimulerende middelen geven en jouw konijn goed warm houden, zodat jouw konijn de beste kans heeft om er goed door te komen.

Een alternatief voor de narcose is er wel: plaatselijke verdoving. Dit is echter niet voor alle ingrepen geschikt. Voor castratie bij oudere of zwakkere rammen en andere kleine ingrepen wordt dit steeds vaker gebruikt. Hoewel een konijn meer stress heeft van een operatie onder plaatselijke verdoving, komt de spijsvetering veel sneller weer op gang.

 

Zorg na de operatie

 

 

Verblijf binnen in huis

Als het goed is blijft jouw konijn de eerste paar uurtjes na de operatie nog bij de dierenarts. Als hij goed wakker is mag je hem ophalen. Vaak hebben ze dan nog niet gegeten of gekeuteld. Ook is het nodig thuis nazorg te geven. Zorg er dus voor dat je enkele dagen vrij bent en hier rustig de tijd voor hebt.

Ten eerste moet je jouw konijn na de operatie altijd in een ruimte binnen houden. Ook buitenkonijnen moeten dus binnen gehouden worden. Dit kan in de woonkamer zijn in de zomer, in de winter kan het ook in een onverwarmde slaapkamer of bijkeuken zijn in verband met de wintervacht. Dit is van belang omdat jouw konijn na operatie moeite kan hebben met het regelen van de lichaamstemperatuur en omdat je wil zorgen dat de wond vlieg-vrij blijft.

Buitenkonijnen moeten na de operatie dus ook een paar dagen naar binnen worden gehaald. Dit is voor veel konijnenbaasjes een reden om hun buitenkonijn als het mogelijk is in de zomer te laten opereren.  In de winter zit je namelijk met grotere temperatuurverschillen tussen buiten en binnen, zeker na een operatie is dit niet ideaal. De ideale temperatuur voor een konijn is tussen de 10 en 18 graden, als je een buitenkonijn na operatie naar binnen haalt, zoek dan een ruimte in huis waar het ongeveer deze temperatuur is.  Let wel op dat de ruimte zo min mogelijk stress veroorzaakt. Heb jij honden, katten, andere dieren of drukke kinderen in huis en is jouw konijn niet gewend dat die vaak rond zijn hok lopen, zorg er dan ook voor dat ze er nu niet bij kunnen komen.

 

 

Het hok inrichten

Vul de kooi na de operatie niet met stro maar met oude lappen, kranten, katoenbedding of handdoeken. Stro kan namelijk in de wond prikken. Kies dus een comfortabele, zachte bodembedekking.

Leg een kruik met handdoek er rond of snugglesafe in het hok van het konijn, maar zorg er voor dat hij wel kan kiezen of hij er op wil liggen of niet. Na de narcose is het voor een konijn moeilijk zijn eigen lichaamstemperatuur te regelen. Dit is één van de redenen dat een konijn na een operatie enkele dagen binnen gehouden moet worden.

Zorg er voor dat je konijn vers water tot zijn/haar beschikking heeft. Het liefst naast de drinkfles ook een bakje water, voor als het konijn te verzwakt is om bij de drinkfles te kunnen. Je kan zelfs hooithee  of kruidenthee maken, veel konijnen zijn daar dol op!

Zet in ieder geval een bak droogvoer, een ruif met hooi en lekker vers groenvoer neer voor je konijn.  Zorg er voor dat je al het eten in huis hebt waar jouw konijn dol op is: het favoriete groenvoer, gedroogde kruiden, het lekkerste hooi. Koop een lekkere kruidenmuesli of kruidenpellets. Haal bij de supermarkt wat een kruidenplantje, bijvoorbeeld peterselie. Dat kan soms net de truc zijn om jouw konijn aan het eten te krijgen. Haal alles in huis wat er voor zorgt dat jouw konijn zo snel mogelijk weer lekker gaat eten, en gaat keutelen. Lekker verwennen de eerste dagen om ze goed te laten eten.

 

Eten en keutelen

 

Zorg er voor dat je een injectiespuitje zonder naald en wat dwangvoer zoals Supreme science recovery of Dual Care in huis hebt, uit voorzorg. Die spulletjes zijn onder andere te koop in de bunnybunch webwinkel. Maar een konijnkundige dierenarts zal ze ook te koop hebben. Eventueel kun je ook babyvoeding wortelhapje of fruithapje gebruiken, dat zou ik echter alleen uit nood doen. Daar zitten namelijk suikers in, die weer niet zo goed zijn voor de darmen. De andere middelen hebben meer vezels en voedingsstoffen die de darmen weer op gang helpen. Het is namelijk van belang dat je konijn binnen 24 uur na de operatie weer gaat eten, doet hij dat niet dan moet je hem dwangvoeren. Bij konijnen EHBO vind je hier tips voor.

Binnen 24 uur na de operatie moet je de eerste keutels en plasjes in het hok vinden. Als dat niet het geval is, neem dan contact op met de dierenarts. Waarschijnlijk zal hij in ieder geval adviseren dat je start met dwangvoeren, het kan zijn dat hij nog darm-stimulerende middelen voor zal schrijven. De keutels kunnen er na een operatie anders uit zien dan normaal. Meer informatie over konijnenkeutels vind je in dit artikel.

Het is afhankelijk van de operatie hoe snel een konijn opknapt. Bij de castratie van een ram is de kans groot dat hij ’s avonds alweer eet en je de volgende ochtend gewoon weer keutels hebt. Ook als alleen de tanden geslepen worden gaat het meestal snel weer goed. Bij de castratie van een voedster, het verwijderen van tanden en kiezen en bij darmoperaties duur het herstel meestal langer. Meestal zul je de eerste dagen pijnstilling en dwangover moeten geven. Verwen ze zo veel mogelijk met lekker groenvoer, gedroogde kruiden, brokjes van een ander merk dan normaal of zelfs een klein stukje fruit.

 

 

Pijnstillers

 

Vraag aan je dierenarts altijd pijnstillers mee. Ook al heeft de dierenarts zelf ook al pijnstillers toegediend, vraag er toch nog extra mee. Een konijn heeft een snel metabolisme. Pijnstillers werken bij een konijn maximaal 12 uur na toedienen, maar het kan goed zijn dat jouw konijn na die 12 uur nog pijn heeft van de operatie. Pijn is een van de belangrijkste redenen dat een konijn niet eet, en als je pijnstillers toedient gaat het konijn meestal snel weer eten. Let er op dat de pijnstillers wel voor konijnen geschikt zijn! Onderandere deze merken zijn geschikt: Tolfedine, Ketoprofen, Carprofen of Metacam.

Voor konijnen is het erg belangrijk dat ze de juiste dosering binnen krijgen van de juiste medicijnen. Moet je meerdere medicijnen geven, maak het dan voor jezelf zo overzichtelijk mogelijk wat ze moeten hebben, hoe vaak en hoe veel. Zo voorkom je fouten die het herstel moeilijker maken. Sommige medicijnen moet je als kuur geven, maak dat dan ook zeker af, ook al lijkt jouw konijn goed te herstellen. Andere medicijnen zoals pijnstilling mag je vaak zelf afbouwen als het beter gaat met jouw konijn. Zorg dat je dit duidelijk overlegd hebt met jouw dierenarts. Pas de dosering van de medicatie niet aan zonder te overleggen met jouw dierenarts.

 

Wondcontrole

 

Controleer na de operatie de wond regelmatig. De wond moet droog zijn, niet bloeden, niet gezwollen, geen opstaande randen. Wij raden aan dat je 2x per dag even kijkt naar de operatiewond. Als het zonder veel stress mogelijk is om het vaker te controleren, raden wij dat zeker aan. Als je twijfelt of het er goed uit ziet, bel dan gelijk naar de dierenarts. Er zijn verschillende soorten hechtingen die ze kunnen gebruiken, soms gebruiken ze nietjes of hechtingen die je aan de buitenkant kan zien, en soms wordt de wond onderhuids gehecht.

De meeste konijnen blijven netjes van de wond af, zo lang het maar geen pijn doet. Ook een reden waarom het zo van belang is om extra pijnmedicatie mee te vragen na de operatie. Als je het idee hebt dat de pijnmedicatie niet voldoende helpt neem dan contact op met jouw dierenarts. Ga niet zelf experimenteren met andere middelen of de dosering.

De meeste konijnen hoeven geen jasje aan na de operatie. Een kap wordt bij konijnen eigenlijk nooit gebruikt. Een konijn kan zich dan namelijk niet meer wassen en kan de blindedarmkeutels dan niet meer opeten. Ook zorgt het voor stress waardoor een konijn kan stoppen met eten. Er zijn wel zachte, dikke halsbanden die voorkomen dat een konijn aan de wond knaagt, maar die worden eigenlijk alleen gebruikt als er echt problemen zijn en krijg je niet standaard mee na een operatie.  Ook zijn er speciale t-shirts te koop die de operatiewond kan bedekken maar nog wel lucht doorlaten.

 

Terug naar buiten

 

Een buitenkonijn dat voor een operatie binnen is gehouden mag pas weer terug naar buiten als hij zijn lichaamstemperatuur zonder problemen zelf op peil kan houden. Hij moet verder goed eten en goed drinken. Dat kan afhankelijk van de operatie na een dag of 3 zijn, maar kan in ernstige gevallen ook 2-3 weken duren.

Houd er rekening mee dat een buitenkonijn dat in de winter naar binnen is gehaald in een verwarmde ruimte, pas in het voorjaar (half mei) terug naar buiten kan. Het is daarom beter om jouw konijn binnen te houden in een onverwarmde ruimte (10-18 graden). Dan kan hij na herstel gewoon weer terug naar buiten toe, mits het binnenzitten niet te lang duurt.

Als je jouw konijn weer naar buiten doet, houd dan wel rekening met een aantal zaken. Controleer om te beginnen ook als ze buiten wonen een aantal keer per dag of het goed gaat. Controleer regelmatig of er nog steeds goed gegeten en gedronken wordt, of de keutels nog goed zijn. Controleer ook de eventuele wond een paar keer per dag, je wil natuurlijk niet dat die weer gaat bloeden. Als het heel koud is buiten kun je overwegen het konijn nog een paar dagen extra binnen te laten. Staat er veel wind op het konijnenhok, kijk dan of je een windscherm kan maken, zodat er voldoende beschutte plekken zijn voor de konijnen.

Als je het konijn in de winter naar binnen haalt in een verwarmde woonkamer, kan het niet meer naar buiten toe. Dat kan dan pas weer in het voorjaar. In een verwarmde ruimte beginnen konijnen namelijk al direct de wintervacht te verliezen. Een konijn kan na de operatie tot ongeveer 10 dagen in een onverwamde ruimte in huis blijven in de winter, vaak gebruiken mensen een bijkeuken, garage of logeerkamer (waar geen verwarming aan staat) om de konijnen tijdelijk te huisvesten.  Zorg er wel voor dat ze genoeg daglicht krijgen.

Moet het konijn langer dan 10 dagen binnen wonen, bijvoorbeeld omdat de operatie niet goed is verlopen, kan het konijn pas weer naar buiten in het voorjaar. Na 10-12 dagen beginnen ze namelijk de opgebouwde wintervacht te verliezen, ook in een onverwarmde ruimte.  Je kan het konijn dan pas weer half mei naar buiten doen als de temperaturen van de dag en nacht meer gelijk liggen met onze binnentemperaturen.

 

Boodschappenlijstje

 

Tot slot even op een rijtje wat je precies in huis moet halen voor de zorg na een operatie:

 

 

Meer informatie? Bekijk onze artikelen met medische informatie over konijnen via deze link.

 

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Save