In dit artikel bespreek ik wat een konijnenbaasje in huis moet hebben voor medische noodgevallen en wat je zelf kunt doen als je konijn iets overkomt. De tips en adviezen in dit artikel zijn enkel bedoeld om de tijd die je nodig hebt om naar de dierenarts te gaan of tot de dierenarts is gearriveerd te overbruggen.


Een EHBO doos


Het is voor elke konijneneigenaar aan te raden om een aantal spullen in huis te hebben. Deze spullen komen erg van pas als je konijn onverwacht gewond raakt, iets verkeerds eet, gas of verstopping krijgt of ziek wordt , en dat op een moment dat de dierenarts niet snel te bereiken is en alle winkels dicht zijn.
De meeste mensen realiseren zich pas dat het handig is deze spullen in huis te hebben als ze tegen een situatie aanlopen waarin ze het dus niet bij de hand hebben. Vaak verliest het konijn daardoor dan zijn leven. Je kan dus maar beter goed voorbereid van start gaan en bij aanschaf van je konijnen gelijk een EHBO doos aanschaffen of samenstellen.

Complete EHBO dozen maar ook losse producten voor het aanvullen of vernieuwen van je EHBO doos zijn te koop in de bunnybunch webwinkel.

Wat moet zo een EHBO doos nou bevatten? Je kunt hem natuurlijk zo uitgebreid maken als je zelf wil. Een basis is wel handig om in huis te hebben, en afhankelijk van wat voor konijn je hebt en wat zijn of haar zwakke punten zijn kun je de EHBO doos natuurlijk uitbreiden.

Inhoud van een konijnen EHBO doos:

De basis

- Spuitjes zonder naald in verschillende maten (voor dwangvoeren)
- Nageltangetje
- Tekenpen of –pincet
- Thermometer voor het meten van koorts of onderkoeling
- Kruik (rubber) of snuggle safe, voor warm houden van het konijn na een operatie of bij gas.
- Vlooienkam (voor het opsporen van beestjes in de vacht).
- Steriele gaasjes voor het verbinden van wonden. (een schaar en tape om het vast te plakken is ook handig in de buurt te hebben)
- Vezelrijke dwangvoeding, bijvoorbeeld: Science recovery, Critical Care of Burgess Dual care.  In geval van nood kan er ook gekozen worden voor in warm water geweekte Science selective (of de standaard biks in water geweekt tot een papje) of baby eerste wortelhapje. Pas met dit laatste op ivm de vele suikers die het bevat en let ook erg goed op de andere ingrediënten, er mag bijvoorbeeld geen aardappel in zitten. De eerst genoemde middelen genieten de voorkeur omdat deze ook echt helpen herstellen en aansterken.
- Wondbehandeling: Echinacea tinctuur, Calendula tinctuur (of wondspray) om wonden te helpen genezen en te verzachten.
- Kruiden voor het bevorderen van de eetlust en spijsvertering.

 

Zeer uitgebreid:

- Spuitjes zonder naald in verschillende maten (voor dwangvoeren)
- Nageltangetje
- Tekenpen of –pincet
- Thermometer voor het meten van koorts of onderkoeling
- Kruik (rubber) of snuggle safe, voor warm houden van het konijn na een operatie of bij gas.
- Borstels voor vachtverzorging en het verwijderen van losse haren tijdens de verhaarperiodes.
- Vlooienkam (voor het opsporen van beestjes in de vacht).
- Steriele gaasjes voor het verbinden van wonden. (een schaar en tape om het vast te plakken is ook handig in de buurt te hebben)
- Middel tegen verstopping tgv van haren, bijvoorbeeld Prozyme en evt aanvullend ananas of papaja blokjes. Sap van een verse ananas kan ook helpen. Maar pas wel op met deze middelen, bij een volledige verstopping zeker niet gebruiken, dan kan het maagzweer veroorzaken!
- Protexine: probiotica om de natuurlijke darm balans te herstellen. Dit middel is te gebruiken bij gas, verstopping en tijdens een Antibiotica kuur.
- Vezelrijke dwangvoeding, bijvoorbeeld: Science recovery, Critical Care of Burgess Dual care.  In geval van nood kan er ook gekozen worden voor in warm water geweekte Science selective (of de standaard biks in water geweekt tot een papje) of baby eerste wortelhapje. Pas met dit laatste op ivm de vele suikers die het bevat en let ook erg goed op de andere ingrediënten, er mag bijvoorbeeld geen aardappel in zitten. De eerst genoemde middelen genieten de voorkeur omdat deze ook echt helpen herstellen en aansterken.
- Pijnmedicatie: metacam of carprofen. Geef je konijn nooit zonder overleg met een dierenarts medicijnen of pijnstillers. Deze middelen zijn alleen verkrijgbaar op recept bij de dierenarts. Als het goed is komt dit dus pas in de EHBO doos op het moment dat ze door een dierenarts zijn voorgeschreven.
- Wondbehandeling: Echinacea tinctuur, Calendula tinctuur (of wondspray) om wonden te helpen genezen en te verzachten.
- Tegen stress: Rescue remedie Pets (Bach). Te gebruiken bij stress van koppellingen, vuurwerk, verlies maatje etc. Kies wel de pets variant, deze bevat geen alcohol. 
- Kruiden voor het bevorderen van de eetlust en spijsvertering.
- Een middel tegen diarree: Protexin, bij dierenarts verkrijgbaar, Bio-Critical , of Lactobacillus. Let wel op dat je bij diaree door voedingsfouten de oorzaak eerst aan moet pakken!
- Voor oogbeschadigingen: Caf oogzalf (dierenarts) of oogzalf van het merk Beaphar.

Dit is eventueel uit te breiden afhankelijk van veel voorkomende klachten waar jouw konijn last van heeft. Zo kan het voor konijnen met e-cuniculi bijvoorbeeld aan te raden zijn om standaard panacur in de EHBO doos te stoppen.


Hoe zie je of een konijn gezond is?


Een gezond konijn ziet er actief en levendig uit, hij kan zich ontspannen en kijkt nieuwschierig om zich heen. De bouw is goed en hij is niet te dik. Dit kun je voelen door over de rug te gaan. Als je de ruggenwervel goed voelt zitten, maar hij steekt niet overdreven uit is het goed. Als de ruggenwervel echt heel erg uitsteekt is het konijn te mager, vol je de ruggenwervel niet of nauwelijks dan is het konijn te dik. Als je je konijn regelmatig even op de weegschaal zet kun je bijhouden of zijn gewicht in orde is.


Kijk of er geen rare plekken in de vacht zitten, geen kale plekken  en geen wondjes. De vacht moet gelijkmatig over het lijf lopen, alleen tijdens het verharen kunnen er nog wel eens wat plukjes uitsteken.


Het neusje van het konijn beweegt snel op en neer en mag niet nat zijn. Kijk ook naar de voorpootjes, want als een konijn snotterig is poetst hij zijn neus erg vaak, en zijn dus de voorpootjes nat en niet de neus. De ogen moeten schoon zijn, geen vocht of prut en er moeten geen rare plekken in zitten. In de oren zit geen vuil of rare plekjes.


De nageltjes moeten niet te lang zijn, ze horen eigenlijk niet voorbij de haren van de pootjes te komen. In ons artikel over verzorging kun je lezen hoe je nagels moet knippen.


De anus van het konijn moet schoon zijn, er moet geen diaree of plakpoep te zien zijn. Het konijn moet regelmatig keutelen en de keutels moeten mooi rond zijn en drogen snel op. Wij hebben een heel artikel met informatie over konijnenkeutels. Aan de keutels van een konijn kun je namelijk goed zien hoe het met de gezondheid zit. Het artikel over konijnenkeutels is hier te vinden.

Het konijn moet goed eten, en ook aanvallen op het eten, het moet er zin in hebben. Ook moet het konijn voldoende drinken. Voldoende is ongeveer 50-150 ml water per kg lichaamsgewicht. Het kan afhankelijk van het soort voedsel soms wat wisselen. Voer je bijvoorbeeld veel vochthoudend groenvoer, dan zal het konijn minder drinken dan wanneer hij veel droog hooi eet.

De slijmvliezen van je konijn moeten mooi roze zijn. Dit kun je in zijn bekje zien of bij zijn oog. Als je de duim van je ene hand vlak boven het oogje legt en die iets indrukt, en de wijsvinger van je andere hand onder het oog en het daar tegenhoud kun je het slijmvlies zien, dit moet je wel voorzichtig doen. Als dit bleek is kan het wijzen op bloedarmoede, als het blauwachtig is kan het wijzen op zuurstoftekort.

Je kunt ook controleren of je konijn genoeg vocht binnen heeft, dit kun je doen als jouw konijn bijvoorbeeld diaree heeft. Dan neem je een flink stuk vel van zijn vel van de zijkant tussen je duim en wijsvinger, je trekt dit een klein eindje van zijn lijf af en laat het los. Als het gelijk weer glad word is het goed, blijft het staan of duurt het even voordat het glad word dan heeft je konijn vocht nodig. Dit kun je zelf met een spuitje in de bek spuiten als het niet te ernstig is, anders moet je met je konijn naar de dierenarts voor een infuus.

Een gezond konijn heeft 39 ademhalingen per minuut, een polsslag van 120-300 per minuut (verschilt of het konijn rustig is of juist nerveus of net actief geweest) en de normale lichaamstemperatuur ligt tussen de 38 en 39,5 graden.

Twijfel je of jouw konijn nog wel gezond is, aarzel dan niet om naar de dierenarts te gaan. Beter een keer onnodig een ritje naar de dierenarts, dan te lang gewacht hebben. Konijnen zijn prooidieren en laten niet snel merken dat er iets mis is. Aan kleine veranderingen in gedrag, keutels en eetlust kun je opmerken dat er iets mis is. Hoe eerder je het opmerkt, hoe beter problemen te behandelen zijn. Een konijn dat geen gezonde eetlust heeft  is altijd een spoedgeval, dat is een teken dat er echt iets mis is. 


Wat te doen bij een ziek konijn, konijnen EHBO


Hieronder staat wat uitleg over wat je zelf kan doen voor een ziek dier. Denk er aan, als je geen eerste hulp bij dieren diploma hebt, wordt er niet van je verwacht dat je dit allemaal doet. Het best is om bij een ziek dier toch een dierenarts te halen, of hem daar zo spoedig mogelijk heen te brengen.


Heimlich manouvre


Til het konijn op en zorg dat het staartje hoger is dan de kop. Door de zwaartekracht zal nu een voorwerp al richting de mond zakken. Hou het konijn met de rug naar je toe en omvat de buik met beide armen. Knijp 5x achter elkaar zo hard als mogelijk is de buik samen. Pas de kracht wel aan aan het formaat en de leeftijd van het konijn. Door het knijpen wordt de lucht uit het lijfje geperst, en daarmee hopelijk ook het voorwerp. Na 5 keer knijpen leg je het konijn neer en inspecteer je de keel goed. Als de luchtwegen nog niet vrij zijn kun je de heimlich manouvre nogmaals herhalen.

Op youtube staan een aantal filmpjes waarin dit wordt voorgedaan.


Wat te doen bij Shock?


Shock kan onder andere ontstaan door groot vochtverlies, allergie, gifstoffen, plotseling hartfalen, een belemmering van de bloedstroom, een groot trauma of heftige emoties. De symptomen van shock zijn onder andere: eerst rode slijmvliezen, dan bleke (bij shock door een grote bloeding zijn ze direct bleek); polsslag is eerst te snel, later vertraagd, versnelde ademhaling, koude voeten, oren en staart, verminderd bewustzijn, urineproductie vermindert of stopt en de spierkracht neemt af.
Wat kun je doen tegen shock? Haal de oorzaak van de shock weg. Leg het konijn met het hoofdje wat om laag zodat het bloed makkelijk naar de hersenen kan stromen, hou het konijn warm, probeer het te kalmeren en zorg dat het konijn goed drinkt en wat eten binnen krijgt.


Wat te doen bij wonden?


Bij kleine wondjes volstaat het meestal om ze te schoon te spoelen met water en goed in de gaten te houden. Wonden ontsmetten met alcohol wordt niet meer aangeraden omdat dat het wondweefsel kan beschadigen en genezing juist kan vertragen. Spoel de wond goed met water zodat vuil en puin er uit zijn. Dit kun je doen door een water in een schoon spuitje zonder naald te doen en daarmee de wond schoon te spoelen. Herhaal dit enkel keren, tot de wond goed schoon is.

Als je konijn echter een grotere wond heeft waar bloed uit komt is het meestal nodig deze bij de dierenarts te laten hechten. Het best kun je met een grote wond naar de dierenarts gaan, maar als je daar nog helemaal heen moet, of de dierenarts kan niet binnen 5 minuten op je stoep staan en het dier bloed nog flink, is het handig om thuis alvast even een snelverband aan te leggen. Dit doe je een kompres op de wond te plaatsen (is een enigszins dik gaas), dan een wattenlaag en daarover een zwachtel aan te brengen. Als je een wond wil verbinden bij je konijn, pas dan altijd op dat je het verband niet te strak maakt. Om goed een verband aan te kunnen leggen dat precies goed zit, niet verschuift en niet te strak is moet je eigenlijk wel eerst wat oefenen. Het best kun je dit dus door iemand met ervaring laten doen.


Wat te doen bij een gebroken poot?


Je hebt 2 verschillende soorten fracturen. Een open fractuur houd in dat de huid opgengescheurd is en dat er botdelen uit de wond steken. Bij een gesloten fractuur is de huid niet kapot. Bij een open fractuur moet je erg oppassen voor infecties. Je kunt het best de wond afdekken met een kompres, maar raak niets in de wond aan!

Het is zaak om zo snel mogelijk met je konijn bij de dierenarts te komen. Je moet wel oppassen dat je van een gesloten fractuur geen open fractuur maakt, en dat er niet nog meer schade aangericht wordt. Je moet zeker niet zelf gaan trekken aan het konijnenpootje, zelf krijg je het toch nooit terug in de juiste stand, en daar doe je alleen maar meer schade mee!

Zorg er voor dat je je konijn zo naar de dierenarts vervoerd dat hij stabiel ligt en er geen druk op de breuk komt. De dierenarts kan niet altijd gips om het pootje doen, konijnen knagen dat er vaak af. Meestal zal je dus je konijn in een klein hokje moeten doen zodat hij veel rust heeft, of als het op een vervelende plaats gebroken is zal er een operatie plaats moeten vinden. Een konijn kan met een pootje minder ook prima leven, op het forum zijn verschillende succesverhalen te lezen van mensen die een konijn hebben met een pootje minder.


Wat te doen bij Diaree?


Diaree komt vaak voor bij konijnen. Het kan ontstaan door stress, slechte hygiene, aangeboren afwijkingen, voedingsfouten en een aantal infectieziektes. Zorg voor een rustige omgeving voor je konijn zonder stress, en geef het voer dat het dier gewend is. Bij diaree door voedingsfouten kun je het best je konijn ook hooithee geven. Een dag geen brokjes geven, en je konijn alleen op water en hooi zetten is ook een manier om diaree door voedingsfouten te laten stoppen.

Het is verstandig voor fokkers om hun jonge konijnen preventief te behandelen tegen coccidiose. Behandeling tegen diaree met onbekende oorzaak bij (jonge) konijnen kan het best gebeuren in overleg met de dierenarts.

Hooithee
Als een konijn diaree heeft, of een beetje op krachten moet komen kun je hooithee voor hem maken. Dit doe je als volgt: Vul een pan met water, breng het aan de kook, zet het af en gooi er een pluk (kruiden)hooi in. Laat dit een paar uur trekken. Als de thee is afgekoeld kun je het in de drinkfles van je konijn doen, of in een extra drinkfles of bakje naast het gewone water. Naast hooithee kun je ook kruidenthee maken voor konijnen. Meer informatie daar over in het artikel thee voor konijnen.


Wat te doen bij overhitting?


Konijnen zijn erg gevoelig voor hoge temperaturen. Bij temperaturen hoger dan 25 ˚C heeft een konijn het warm. Zorg er voor dat het hok niet in de volle zon staat, en dat het konijn plaatsen en middelen heeft om verkoeling te zoeken. Een bevroren waterfles, een icepod of coolpod of een lekkere koele stoeptegel. In dit artikel staan veel tips om konijnen goed de zomer door te helpen.

Als een konijn oververhit is moet je je konijn natmaken met koud water. Het is verstandig ook de dierenarts er bij te halen, hij kan jouw konijn tegen shock behandelen. Als een konijn niet behandeld word tegen oververhitting zal hij sterven. Let op de temperatuur van het konijn, je kunt een konijn met overhitting ook te veel laten afkoelen en zo een onderkoeling veroorzaken!! Als de lichaamstemperatuur blijft stijgen, ook regelmatig opnieuw het konijn koelen.

 


Wat te doen bij bevriezingen?


Dit komt gelukkig niet zo heel vaak voor, maar het is wel mogelijk. Door het te lang in sneeuw lopen kunnen bijvoorbeeld de voetkussentjes van konijnen bevriezen. Ook de oren kunnen bevriezen. Verwarm voorzichtig het aangetaste deel, bijvoorbeeld met vochtige hete doeken (niet boven de 39 graden!) Je kunt ook het gebied fohnen met een haardroger. Let er wel op dat de temperatuur op de huid niet te hoog wordt. Na het ontdooien is het verstandig om een kompres en een licht verband aan te brengen. Als het lichaamsdeel na het ontdooien weer de normale kleur krijgt of rood wordt is het in orde, wordt het zwart dan betekend het dat de plek te lang bevroren is geweest en zal afsterven.

Om te zorgen dat zwakke, alleen levende en oude konijnen het lekker warm hebben in de winter, raden wij aan bij deze dieren een snugglesafe in het hok te leggen. Zeker bij temperaturen onder het vriespunt!

Meer informatie over de zorg voor konijnen in de winter lees je in het artikel konijnen in de winter.


Wat te doen bij brandwonden?


1. Het verbrande gebied onmiddellijk afkoelen met lauw, bij voorkeur stromend water.
2. Bel de dierenarts en maak een afspraak om langs te komen.
3. Nooit een vet smeersel als boter, olie of wat dan ook op de wond aanbrengen!
4. Een kompres op de verbrande plek leggen en afdekken met een droog verbrand.
5. Het konijn goed warm houden, bijv in een deken wikkelen of een snugglesafe geven
6. Het konijn laten drinken als het bij bewustzijn is
7. Letten op symptomen van shock en zorgen dat je zo snel mogelijk bij een dierenarts komt voor de verdere zorg en behandeling van de brandwonden.


Contact met elektriciteit


Konijnen knagen graag op kabels, en soms krijgen ze daardoor een schok. Er is dan vaak een verbranding in de bek te zien. Deze wonden kan je als een normale brandwond behandelen, dat is hierboven omschreven. Als het konijn echter bewusteloos raakt en een hart- of ademstilstand krijgt is het erger.


Zorg er eerst voor dat er geen stroom meer bij je konijn komt. Trek de stekker van het apparaat waarvan je konijn het draad in de bek heeft uit het stopcontact. Verwijder met een houten stok of iets anders dat geen stroom geleid, de draad uit de bek van je konijn (dit is niet makkelijk, door de elektrisch impuls trekken spieren samen en klemt je konijn dus de kaken op elkaar). Bel direct een dierenarts en zorg dat je langs kan komen of vraag of de dierenarts aan huis kan komen. Is het konijn bewustloos en heeft hij een hart-of ademstilstand dan kun je als het nodig is kunstmatige ademhaling of hartmassage toepassen. Overleg dit met de dierenarts. Pas als je konijn weer regelmatig ademhaalt kun je aandacht besteden aan de verbranding in de bek. Je konijn zal een rood verbrand slijmvlies hebben wat je met koud water moet spoelen. De dierenarts kan verder beoordelen of en wat voor behandeling noodzakelijk is.


Dwangvoeren of medicijnen toedienen


Een konijn dat langere tijd niet eet, zul je moeten dwangvoeren. Als de darmen van een konijn 24 uur geen voedsel bevatten vallen ze stil en vaak betekend dit dat je konijn zal overlijden. Als je dat wil voorkomen moet je dus gaan dwangvoeren.

Bij verstopping en gasaanvallen moet je hier wel voorzichtig mee zijn, overleg in dat geval met je dierenarts! Als het voedsel namelijk niet kan passeren in de darm en het ophoopt, dan worden de darmen opgerekt. Dat kan voor grote problemen zorgen.

Soms is het een poging waard om eerst te kijken of het konijn de dwangvoeding van een lepeltje op wil eten. Lukt dat niet, dan zal het echt onder dwang gegeven moeten worden. Dat geeft veel stress, maar als de darmen stil vallen overlijd een konijn. In zo een geval weegt de stress van dwangvoeren dus op tegen de noodzaak. Dwangvoeren houd in dat je de voeding met een spuitje zonder naald in de bek van het konijn stopt. Geef kleine beetjes tegelijk zodat ze zich niet verslikken. Dit doe je tot het konijn weer zelfstandig gaat eten.

Sommige konijnen ondergaan dwangvoeren zonder veel problemen, andere konijnen verzetten zich nog hevig. Voor die laatste groep hebben wij onderstaand advies:

Het is handig om je konijn redelijk strak in een handdoek te wikkelen, en deze om de voorpootjes te vouwen. Ook niet zo strak wikkelen dat je konijn niet meer kan ademen, maar wel strak genoeg zodat hij geen kant op kan.  Soms wordt dat ook wel de "bunny-burrito" genoemd. Op de foto hiernaast zie je hoe het er uit ziet en ook op het filmpje hier onder zie je hoe je dat kunt doen.

Voer elke keer kleine beetjes en geef je konijn tijd om te slikken. Je kunt het best dwangvoeren met Critical Care, Burgess Excel Dual Care of Science Recovery. Dit zijn "papjes" waar veel voedingsstoffen en vitaminen in zitten, ideaal voor zieke konijnen en konijnen die aan moeten komen na bijvoorbeeld een operatie. Als je dit niet voor handen hebt kun je ook van het biks wat je konijn gewend is een papje maken door er lauwwarm water op te schenken en het te laten weken.

Ook potjes babyvoeding met wortel of fruithapjes worden wel eens gegeven, maar dit bevat veel suikers en is dus niet aan te raden tenzij je echt niets anders voor handen hebt. Ook moet je bij babyhapjes goed de ingrediënten nalopen, er mag niets giftigs inzitten zoals bijvoorbeeld aardappel. Vaak zijn de "eerste babyhapjes" in zo een geval de beste keuze: die bevatten vaak maar enkele ingrediënten.

Verleid het konijn ook op alle mogelijke manieren om weer zelfstandig te eten, dit is van levensbelang. Vaak willen gedroogde en verse kruiden zoals peterselie en paardenbloemblad en wat groenvoer er als eerste in. Alles wat een konijn eet op zo een moment is meegenomen. Als het goed is zie je 23-24 uur na het eerste voedsel weer keuteltjes. Vaak zijn die eerst klein maar naarmate ze meer gaan eten worden ze steeds normaler. Na verloop van tijd zie je ze dan toch ook weer aan brokjes beginnen, en meestal pas als laatste weer aan het hooi.  Zelf stop ik vrij snel met dwangvoeren als het konijn weer zelf iets eet, ook al zijn het nog geen grote hoeveelheden. Dwangvoeren zorgt voor stress en een vol gevoel, wat konijnen ook niet echt motiveert om weer zelfstandig te gaan eten. Op het moment dat ze laten zien toch weer ergens zin in te hebben haal ik dus echt alle opties in huis om ze zo veel mogelijk zelf binnen te laten krijgen, in de hoop dat het dwangvoeren dan niet meer nodig is en ze weer opknappen.

Ook het toedienen van medicijnen kun je op dezelfde manier aanpakken als dwangvoeren. Moet je op de lange termijn medicijnen toedienen dan is het wel aan te raden om te kijken of je het konijn kan verleiden het op een andere manier binnen te krijgen, door het bijvoorbeeld op een stukje groenvoer te spuiten of op een plakje appel. Niet voor alle konijnen werkt dat, maar als je iets vind wat werkt scheelt dat een hoop stress.

 

Dwangvoeren

 

Dwangvoeren hoeft niet altijd nodig  te zijn. In onderstaande filmpje zie je een konijn dat zijn medicatie lekker vind, en het zo uit het spuitje op eet, zonder dwang. Dat is natuurlijk de ideale situatie! Maar helaas zal dat niet bij elk konijn lukken.

 

Save

Save