De laatste jaren hoorden wij het steeds vaker, konijnen met allerlei vage klachten en uiteindelijk is het oordeel e-cuniculi.  Een hele vervelende, moeilijk te behandelen ziekte. Er wordt nog steeds veel onderzoek gedaan naar deze ziekte, nog lang niet alles is hier over bekend. In dit artikel heb ik aan de hand van de medische onderzoeken die zijn gedaan en de ervaringen van leden van bunnybunch.nl die zelf konijnen met e-cuniculi hebben of hadden alles op een rijtje gezet.


Welke klachten kan een konijn met E-cuniculi hebben?


Hoewel evenwichtsstoornissen en/of schudden met de kop vaak als kenmerken van deze ziekte worden gezien, hoeft een konijn met e-cuniculi deze symptomen niet altijd te hebben. Sommige konijnen hebben alleen last van urinebrand bijvoorbeeld, maar hebben toch e-cuniculi. Ook als je konijn mager wordt, maar er verder geen enkele oorzaak te vinden is, kan het door e-cuniculi komen. Hieronder een lijst met alle mogelijke klachten die bij deze ziekte kunnen horen.

-    Evenwichtstoornissen
-    Schudden met de kop
-    Veel drinken / nierontsteking (veel is meer dan 100ml per kg lichaamsgewicht)
-    Witte vlekken in het oog
-    Verdikkingen van het oog
-    Nystagmus (heen en weer bewegen van de oogbol)
-    Verlammingsverschijnselen
-    Ongecontroleerde bewegingen van de achterhand
-    Slepen met één of beide achterpoten
-    Urinebrand (konijn kan urine niet meer ophouden, huid raakt geïrriteerd)
-    Draainek
-    Rondtollen
-    Gewichtsverlies
-    Attaque/ epileptische aanval


Het komt regelmatig voor dat eigenaren hun konijn wel eens in hebben zien slepen met een pootje of wat urine hebben zien verliezen. Maar na een paar dagen was dat weer weg en vergat de eigenaar het weer. Toch kwam het dan een paar weken of maanden later terug, vaak een stuk erger dan eerst.  Dit zijn toch echt tekenen van e-cuniculi.


Wat doet e-cuniculi?

 

E-cuniculi is waarschijnlijk een spore of een protozoa, een miniscuul kleine parasiet. Het veroorzaakt ontstekingen in meerdere organen. Vroeger dacht met dat EC alleen de hersenen aantaste, tegenwoordig weet met dan het veel meer schade doet.

EC is een hele nare ziekte om te zien. Het gaat je als konijnenbaasje aan het hart om je konijn zo krom te zien trekken, duizelig te zijn, te zien dat zijn lijfje het zo zwaar heeft. Het kan zijn dat je konijn hier niet meer volledig van herstelt. EC is een chronische ziekte die nooit helemaal weggaat. Er blijft altijd risico op terugval.

Een exact slagingspercentage van de behandeling is er niet. Aan de hand van de verhalen van baasjes op ons forum, vermoed ik dat de kans ergens tussen de 25 en 50 % ligt dat het konijn het overleefd. Hoe eerder de behandeling start, hoe meer kans. Vooral als je het tollen voor bent lijkt er een grotere overlevingskans te zijn. Veel konijnen houden wel restverschijnselen. En er zijn konijnen die een leven lang medicijnen moeten slikken om er mee te kunnen leven.

Een konijn kan heel lang drager zijn van deze ziekte, zonder echt ziek te zijn. Veel konijnen krijgen de parasiet al mee als ze nog in de baarmoeder van hun moeder zitten. De ziekte komt dan pas naar voren als het konijn een andere ziekte krijgt of in een stressvolle situatie terecht komt. Volgens de laatste onderzoeken is 50-70% van de konijnen besmet met deze parasiet (passief of actief).


Wat doe je als je konijn (mogelijk) e-cuniculi heeft?


Ten eerste moet je met spoed naar de dierenarts. Die stelt een behandelplan met je op. Heeft je konijn EC, dan raden wij aan om een zo gespecialiseerd mogelijke dierenarts te zoeken die je kan helpen bij de behandeling. Mocht je in de buurt van Utrecht wonen, raden wij bijvoorbeeld dierenkliniek Wilhelminapark aan. Zij behandelen veel konijnen met EC en hebben ook een actueel behandelplan op hun website staan. Dat kan ook handig zijn om door te nemen met jouw eigen dierenarts.  Er zijn gelukkig meer goede dierenartsen te vinden met kennis van konijnen. Kijk bijvoorbeeld in deze lijst op ons forum. Een dierenarts met weinig verstand van konijnen kan de dood van jouw huisdier betekenen, terwijl dat misschien helemaal niet nodig is.


Bloedonderzoek kan uitwijzen of je konijn e-cuniculi heeft.  Toch zegt bloedonderzoek niet zo heel erg veel. De meeste konijnenbaasjes laten dat dus ook niet uitvoeren bij deze ziekte. De antilichamen van e-cuniculi worden namelijk bij zowel zieke als gezonde konijnen in het bloed gevonden. Veel konijnen dragen de ziekte mee, zonder er ziek door te zijn. Pas bij stress en verminderde weerstand speelt het op. Veel dierenartsen gebruiken het bloedonderzoek nog wel, omdat er geen andere manier is om EC vast te stellen. Het is echter wel een kostenplaatje en ook is het niet makkelijk om bij een konijn bloed af te nemen. Vaak wijst de behandeling zelf snel genoeg uit of de diagnose juist was of niet. Dat is dus de reden dat de meeste konijnenbaasjes afzien van het bloedonderzoek.

Echt zeker weten of je konijn met e-cuniculi besmet was, weet je pas als hij dood is en je pathologisch onderzoek laat uitvoeren. 

Zolang het tegendeel niet bewezen is raden we je echter aan een konijn met bovengenoemde klachten toch zeker te behandelen voor e-cuniculi.  Er vlug bij zijn kan namelijk het verschil zijn tussen dood of leven voor jouw konijn. Aarzel dus niet en begin gelijk met de behandeling, nog voor er onderzoeksresultaten bekend zijn. De behandeling met de ontwormer die de parasiet aanpakt doet weinig schade, en kan juist wel goed helpen als het inderdaad EC blijkt te zijn. Bij twijfel dus behandelen!

 

Tips voor de zorg van een EC konijn:

Wat kan je als baasje doen om het jouw konijn zo prettig en comfortabel mogelijk te maken? We hebben een aantal tips op een rijtje gezet.

 

- Controleer het konijn meerdere keren per dag. Controleer ook goed op plakpoep, vaak eten konijnen tijdens de behandeling de blindedarmkeutels niet op, en hebben ze afwijkende ontlasting. Maak dit op tijd schoon.

- Haal het konijntje naar binnen, eventueel met maatje als het konijn daar behoefte aan heeft, en zorg voor een warm, comfortabel verblijf. Gebruik een snugglesafe om een warme, fijne ligplek te maken voor het zieke konijn. 

- Leg een vaste, enigzins stroeve ondergrond neer zodat het konijn zich ook met de evenwichtproblemen goed kan verplaatsen, bijvoorbeeld op een hennep bodem mat. Op losse bodembedekking zoals stro kan een EC konijn flink uitglijden en moeite hebben met bewegen. 

- Hoewel ruimte voor konijnen heel fijn is, kan het voor een konijn met evenwichtproblemen juist makkelijker bewegen zijn als er steun is. De zijkanten van een ruime traliekooi kunnen juist steun bieden in dit geval. Zet niet te veel obstakels neer. 

- Maak het verblijf drempelloos

- Haal voldoende verschillende soorten voedsel in huis. Denk aan kleinverpakkingen van verschillende merken konijnenbrokken, het favoriete verse groenvoer, gedroogde kruiden, diverse hooisoorten. Alles om te zorgen dat het konijntje zelf zo goed mogelijk blijft eten en de bouwstoffen heeft voor herstel. 

- Zorg dat je goede kwaliteit dwangvoeding in huis hebt, zoals supreme recovery of burgess dual care.  Dit is ook in een bakje of vanaf een lepel aan te bieden, zonder dat je hoeft te dwingen. Sommige zieke konijntjes vinden dat fijn eten tijdens hun herstel, het kost minder moeite dan zelf naar een voerbak te moeten lopen en minder moeite dan voedsel waar ze op moeiten kauwen. Vergeet ook niet spuitjes te kopen om de dwangvoeding eventueel echt onder dwang toe te dienen, als dat nodig is.

- Eet het konijn slecht? Haal babyvoeding in huis. Normaalgezien adviseren wij niet snel om te dwangvoeren met babyvoeding.  Er zitten vaak suikerrijke producten in, die ook niet ideaal zijn voor de konijnendarmen. Bij echt hele zieke konijnen moet je toch iets, en kan het een laatste redmiddel zijn. Er zijn een aantal potjes, vaak eerste babyhapjes genoemd, waar maar weinig ingredienten in zitten. Bijvoorbeeld alleen wortel, banaan of appel. Let goed op dat er geen dingen in zitten die konijnen niet mogen eten.  Meng er een beetje dwangvoerpoeder doorheen, en bied het op een lepeltje aan. 

 

Heb jij een EC konijn en nog meer tips voor de zorg? Laat het ons weten, dan plaatsen wij de tips er bij in dit artikel! 

 

 


Welke medicijnen worden gebruikt voor konijnen met e-cuniculi?


Een ontwormmiddel genaamd Panacur of Fenbendrops (werkzame stof Fenbendazol): Dit werkt tegen de parasiet. Het dood hem niet maar remt de ontstekingsverschijnselen af die op en rond de parasiet ontstaan.  Het pakt alleen het actieve deel van de ziekte aan. Helemaal uit het konijnenlijfje verdwijnt het helaas niet.

Het kan aan te raden zijn om ook de hokgenoot mee te behandelen. Niet iedereen doet dat, omdat het middel eigenlijk alleen werkt als de parasiet actief is. Het hokgenootje is dus waarschijnlijk wel besmet, maar behandeling heeft pas zin als de parasiet actief word.

Voor het zieke konijn geld 1x per dag een hoge (dubbele) dosering voor een periode van ongeveer 2 weken. Daarna blijf je doorbehandelen met de normale dosering zo lang als nodig is. 

Naast de panacur zijn er vaak nog diverse andere medicijnen nodig om de symptomen en pijn te bestrijden.

Na deze periode kan het nodig zijn om bij terugval opnieuw te behandelen voor een periode van 2 weken. Denk dan aan periodes waarin extra stress niet te vermijden is, zoals bij een koppeling, verhuizing of de jaarlijkse inentingen. Bij sommige konijnen blijft dit meerdere keren per jaar nodig.  Let wel op, bij echt langdurig gebruik heeft panacur ook echt nadelige effecten. Zo heeft het effect op het beenmerg en daardoor op de immuniteit. Het wordt dus niet aangeraden om een leven lang panacur te geven, maar het echt in te zetten als behandeling op de momenten dat de parasiet actief is, of er grote kans is dat deze actief wordt. 

Verdere medicijnen die ingezet kunnen worden bij EC:


Metacam (meloxicam) : Pijnstiller en ontstekingsremmer.  Let op, dit mag niet samen met dexamethason gegeven worden!
Cisaral drops (cisapride): een darmstimulerend middel.
Duplocilline: Antibiotica
Baytril (enrofloxacine) : Antibiotica
Enrofloxoral drops (enrofloxacine): Antibiotica
Dexamethason: Gaat zwellingen tegen, dit wordt via injecties toegediend. Dexamethason lijkt alleen nut te hebben bij neurologische problemen. Dit is wel een omstreden middel met nadelige bijwerkingen, onderandere een verlaagde weerstand. Dit middel mag maar een korte periode gegeven worden!
Vitamine B injecties: dit helpt de zenuwcellen bij hun herstel
Vaseline: kun je gebruiken als je konijn last heeft van urinebrand
Carbachol : dit wordt gebruikt als er een blaasverlamming is
Opname: sommige dierenartsklinieken nemen konijnen een aantal dagen op. Dit is omdat sommige medicijnen via infuus of injectie gegeven moeten worden, dit mag je zelf thuis niet. Ook is het erg pijnlijk voor je konijn. De dierenarts kan dan ook de vocht- en voedselopname en ontlasting van je konijn in de gaten houden.
Warmte: Een konijn met e-cuniculi moet je direct naar binnen halen. Kou kan er voor zorgen dat hij de infecties in zijn lichaam niet kan overwinnen. Gebruik een snugglesafe of een veilige kruik om je konijn warm te houden.
Fysiotherapie: Tegenwoordig wordt er steeds meer gebruik gemaakt van dierfysiotherapie. Dit kan een positief effect hebben voor konijnen die last hebben van een verlamde achterhand of een scheve kop.

Denk bij het behandelen van een ziekte als e-cuniculi ook aan de kwaliteit van het leven van je konijn. Als het voor een konijn niet meer leefbaar is, en hij reageert niet of nauwelijks op de medicijnen, bedenk je dan heel realistisch of verder behandelen zin heeft. Inslapen is een mogelijkheid bij deze ziekte als herstel niet haalbaar blijkt te zijn. Soms is het konijntje verlossen van verder lijden de enige konijnwaardige optie.

Ook nadat je konijn door de ziekte heen is gekomen is het gevaar niet geweken. Tegenwoordig wordt aangeraden om e-cunciculi konijnen rond periodes van stress, zoals vaccinaties en verhuizingen, preventief te behandelen met panacur. Dit gaat dan om een periode van 2 weken voordien tot 2 weken nadien.

Dierenkliniek Wilhelminapark behandeld veel konijnen met EC en heeft op de website een uitgebreid behandelplan staan, waar veel dierenartsen gebruik van maken. Het behandelplan is te vinden via deze link.

Onze ervaring is dat het herstel erg langzaam gaat. Te langzaam volgens veel baasjes. Vaak is er zeker een week of 2 a 4 nodig voor er verbetering zichtbaar is. Dat kan best een zware, moeilijke, pittige periode zijn. Je ziet je konijntje lijden, je hart breekt. Je kan dingen doen, maar de mogelijkheden blijven beperkt. Per konijnenbaasje verschilt het hoe ver ze in de behandeling willen gaan. Per konijn kunnen de symptomen ook sterk verschillen. Volgens ons zijn hier in geen goede en foute keuzes. De keuzevrijheid is er. Stel wel grenzen, kijk naar konijnwaardigheid, luister goed naar de adviezen van de konijnkundige dierenarts die je bezoekt. Zorg dat je de keuzes die je maakt goed geinformeerd maakt.


Besmettingsgevaar


In de eerste twee maanden is deze ziekte besmettelijk voor andere konijnen. Besmetting gaat via urine of via inhalatie. Vaak worden de konijnen die in hetzelfde hok leven of in een hok wat direct aan het hok van het zieke dier grenst ook meebehandeld met panacur of fenbendazol. Niet iedereen doet dat, omdat het middel eigenlijk alleen werkt als de parasiet actief is. Het hokgenootje is dus waarschijnlijk wel besmet, maar behandeling heeft pas zin als de parasiet actief word. Ook via de baarmoeder kan een zwangere voedster haar jongen besmetten.


Zelfs voor mensen kan deze ziekte besmettelijk zijn. Dit is wel heel zeldzaam en komt alleen voor bij mensen met een hele lage weerstand, bijvoorbeeld door aids.


Leeftijd van een konijn speelt geen rol bij de besmetting met e-cuniculi. Bij echt hele jonge konijnen komt het niet veel voor, maar het kan wel. Zeker als het een konijntje is dat op die leeftijd al andere gezondheidsproblemen heeft of veel stress. Deze ziekte heeft meestal echter wat tijd nodig om zich te ontwikkelen. Er zijn bij bijna alle zieke konijnen momenten van stress voorafgegaan aan de ziekte. Bijvoorbeeld een verhuizing, koppeling, inentingen, vakantieopvang, een operatie of gebitsproblemen.


Hoe voorkom je e-cuniculi?

 

Omdat je niet weet of en hoe lang jouw konijn al besmet is met e-cuniculi, kan hij het met zich meedragen zonder dat je het door hebt. Wat wel belangrijk is om deze ziekte te voorkomen is om stress zo veel mogelijk te vermijden en om een goed schone omgeving voor je konijnen te creëren. Maak dus elke week het hok schoon en gebruik bij voorkeur een konijnentoilet en verschoon deze dagelijks. Het is helaas niet mogelijk om 100% te voorkomen dat je konijn e-cuniculi krijgt.


Geen e-cuniculi maar wel dezelfde symptomen?


Er zijn nog meer ziekten die voorkomen bij konijnen, waarbij de symptomen overeen kunnen komen. Zo wordt er vaak aan een middenoorontsteking gedacht, tumoren en/of nierfalen. Ook kan een konijn verlamd raken, zonder dat het een besmetting met EC is.  Het advies is toch om bij twijfel, altijd behandeling tegen EC te starten. Hoe eerder je er bij bent, hoe meer kans op overleven. Behandeld, maar blijkt later dat er toch geen sprake was van EC? Dat geeft niets. In de meeste gevallen is het echt "better safe then sorry".  Dus liever behandeld terwij het toch niet nodig was, dan dat je niet behandeld en het later toch EC blijkt te zijn.

 


Heeft jouw konijn e-cuniculi niet overleefd?


Maak het konijnenhok heel goed schoon en ontsmet alles goed. Ontsmet alle spullen en het hok grondig. E-cuniculi is besmettelijk voor een eventuele volgende bewoner van het konijnenhok. Er zijn zelfs onderzoeken waaruit blijkt dat het zich via de lucht kan verspreiden Werk dus nauwkeurig en realiseer je dat je het waarschijnlijk niet 100% weg krijgt, en de kans er is dat een volgend konijn het ook weer mee draagt.


Overweeg een autopsie. Het klinkt misschien naar, maar het onderzoek op jouw konijn kan konijnen in de toekomst helpen. Niet alleen kan de autopsie uitwijzen of e-cuniculi de reden was van de symptomen van jouw konijn, het kan ook helpen bij het vinden van behandelmethodes voor konijnen die de ziekte in de toekomst krijgen. De meeste diergeneeskundige universiteiten en ook de gespecialiseerde konijnendierenartsen kunnen een autopsie uitvoeren.

 

Hoe is het ziektebeeld van andere konijnen met EC verlopen?

Wil je graag lezen over hoe het ziektebeeld en de behandeling van andere konijnen met EC is verlopen? Er zijn heel wat konijnenbaasjes die een topic op ons forum geopend hebben met verhalen over hoe het bij hun verlopen is. Zij geven daarin aan wat de klachten van het konijn waren, welke behandelmethodes er zijn geprobeerd en hoe lang het duurde voor er verbetering of verslechtering te zien was. Er zijn succesverhalen bij, maar helaas ook veel verhalen waarbij het konijn uiteindelijk is ingeslapen. Het kan heel verschillend verlopen. De topics over EC vind je op ons konijnenforum, bij het onderdeel gezondheid: Konijnen - gezondheid

Bewaren

Save